Zowel Ludvine Dedonder (PS) als Frieda Gijbels (N-VA) voelden minister Vandenbroucke in de Kamer aan de tand over de MAHA-studie van Belfius. Gijbels focuste onder meer op de regionale verschillen in bedrijfsresultaat van de ziekenhuizen en het gewicht van de honoraria en de afdrachten in het rapport. Dedonder had vooral aandacht voor de pensioenen van de statutaire personeelsleden.
Het gewoon bedrijfsresultaat van de ziekenhuizen is in Vlaanderen volgens MAHA gemiddeld licht positief (0,4%), maar in Wallonië en Brussel negatief. De resultaten van het boekjaar tonen weliswaar een minder groot contrast tussen de regio's, maar daarbij worden ook de uitzonderlijke inkomsten en de eenmalige subsidies in rekening gebracht. “Hoe is dat te verklaren?”, wou Gijbels weten. Een verklaring ligt voor een stuk hierin dat de verschillen op het niveau van het boekjaar minder groot lijken door de invloed van uitzonderlijke inkomsten en eenmalige subsidies, die de structurele gezondheid van de sector kunnen maskeren.
De minister beklemtoonde dat er ook binnen onze regio's verschillen in resultaat bestaan tussen de ziekenhuizen. “En dan heb je natuurlijk geen discussie met een communautair karakter.”
Pensioenlasten
Van haar kant zette Ludvine Dedonder in de verf dat de kwetsbaarheid in Wallonië zich specifiek uit in schuldenlast, solvabiliteit en lopende resultaten. Daarbij is een cruciale factor volgens haar de financiële druk op publieke ziekenhuizen door de toenemende pensioenlasten van de statutaire personeelsleden. “In Wallonië dragen de instellingen deze stijgende kosten grotendeels zelf, waarbij de responsabiliseringsbijdragen tegen 2030 naar schatting 3,3% van de omzet kunnen bedragen. In Vlaanderen wordt de last voor 50% overgenomen, wat een feitelijk verschil in financiering creëert”.
Voor dat probleem loopt nu een adviesaanvraag in de Federale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen om het beschikbare budget voor deze pensioenlasten zo correct mogelijk te verdelen”, lichtte de minister toe. Een voorzichtige verbetering van de financiële situatie kondigde zich wel al aan en In 2025 zal deze trend zich waarschijnlijk voortzetten, met name dankzij de regularisatie van de herzieningen van voorgaande boekjaren, aldus Vandenbroucke.
“Daarnaast investeren we voortdurend om ziekenhuizen te ondersteunen, met name op cruciale gebieden zoals cyberbeveiliging.” Ook voor de omslag naar meer dagopnames zit er nog een verbetering in, ondersteund door de technologie.
Deskundigenrapport
“Niettemin hebt u gelijk wanneer u benadrukt dat de situatie van bepaalde ziekenhuizen zorgwekkend blijft, en dat geldt niet alleen voor Wallonië, maar ook voor Brussel en zelfs Vlaanderen. Daarom vroegen een werkgroep van deskundigen, onder meer met Peter Degadt, om de ziekenhuiswereld onder de loep te nemen."
“Dat rapport hebben we ter advies voorgelegd aan de Federale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen. Het rapport focust op meer efficiëntie en een betere rolverdeling van de ziekenhuizen om de financiering beter te kunnen richten. Vanaf april, wanneer we de adviezen van de officiële instanties hebben ontvangen, willen we het beleid uitstippelen voor de hervorming van het ziekenhuislandschap. Hoewel investeringen in infrastructuur niet langer onder de bevoegdheid van de federale overheid vallen, is het essentieel dat de gewesten de opportuniteit van dergelijke investeringen evalueren alvorens zich zwaar te engageren.”
“Dat de overname door Vlaanderen van de pensioenlasten -voor 50%- verschilt van die door Wallonië is een feit dat ik alleen maar kan vaststellen”, dixit Vandenbroucke.
Beste leerlingen in de klas
De verschuiving naar daghospitalisatie (het ambulante traject) is een belangrijke trend die deel kan uitmaken van de oplossing, maar stuit in Wallonië op sociale grenzen. Een armoederisico van bijna 22% in die regio bemoeilijkt de terugkeer naar huis, waardoor mechanische modellen voor ambulante zorg daar minder effectief zijn, luidde de analyse nog.
Gijbels adviseerde de minister in afwachting van deze beleidsstappen alvast om te kijken naar ziekenhuizen die systematisch goede cijfers voorleggen en om daar lessen uit te trekken voor de rest van de sector. “We zijn er ook bezorgd over dat een hervorming ziekenhuizen die minder goed presteren niet simpelweg mag belonen door hun verliezen te compenseren."
Honoraria en supplementen
“De MAHA-cijfers omvatten de totale honoraria en niet enkel de afdrachten aan het ziekenhuis”, lichtte Vandenbroucke nog toe in antwoord op Gijbels' vraag. “De hoogte van de afdrachten verschilt per ziekenhuis, aangezien die het resultaat zijn van individuele onderhandelingen tussen het beheer en de artsen. Ik heb daar zoals u weet een beetje meer inzicht in gevraagd aan de koepels in het kader ook van een supplementen discussie. Ik heb daar niet zo heel veel uitgeleerd moet ik bekennen.”
Er is blijkbaar vooralsnog geen duidelijk lineair verband gevonden tussen de hoogte van de gevraagde supplementen en de financiële tekorten van een ziekenhuis. “heb je veel supplementen omdat je grote financiële tekorten hebt? Dat komt er eigenlijk niet duidelijk uit. We blijven daar wat op onze honger zitten. Ik denk dat het goed zou zijn dat de sector zelf misschien nadenkt over hoe je die verschillen moet bekijken en of daar toch niet wat meer uitleg over tot stand kan komen.”
