Terwijl federaal wordt ingezet op minder CT en meer MRI, kiest Vlaanderen voor een besparing op MRI-infrastructuur. Op 19 december 2025 keurde de Vlaamse Regering een besluit goed dat ongeveer 2 miljoen euro schrapt uit de jaarlijkse toestelfinanciering voor MRI, PET en radiotherapie. De ingreep komt neer op een lineaire verlaging van 12,18% van de bestaande forfaits en is ingegaan op 1 januari 2026.

De maatregel kadert expliciet in de Vlaamse begrotingsdoelstellingen voor 2026. Uit de nota aan de Vlaamse Regering blijkt dat het totale budget voor de forfaitaire toestelfinanciering van MRI, PET en radiotherapie voordien circa 16,4 miljoen euro per jaar bedroeg. Om een opgelegde besparing van ongeveer 2 miljoen euro te realiseren, werd dit budget proportioneel verminderd over alle betrokken toestellen.

Op federaal niveau stuurt de regering al geruime tijd aan op een verschuiving van CT naar MRI, met als doel de blootstelling aan ioniserende straling te verminderen. In dat kader meldde De Specialist in oktober 2025 dat huisartsen vanaf 2026 geen CT-scan van de lage rug meer mogen aanvragen met terugbetaling; alleen arts-specialisten en spoedartsen behouden dat recht. 

Met die maatregel wil federaal minister Frank Vandenbroucke het gebruik van medische beeldvorming rationaliseren en jaarlijks ongeveer 38 miljoen euro besparen. Op het terrein zorgt de beslissing voor wrevel bij huisartsen en voor bezorgdheid over langere wachttijden voor MRI-onderzoeken en een verschuiving van patiënten richting spoeddiensten en specialistische consultaties. In de praktijk wijst alles erop dat deze federale beleidslijn de vraag naar MRI-onderzoeken verder zal doen toenemen.

Lagere forfaits vanaf januari 2026

De nieuwe maatregel van Vlaams minister van Welzijn en Zorg Caroline Gennez, partijgenoot van Vandenbroucke, staat haaks op die federale koers. In de Vlaamse beleidsdocumenten wordt de verlaging van de toestelfinanciering uitsluitend gemotiveerd vanuit begrotingsnoodzaak. Een inhoudelijke onderbouwing ontbreekt, net als een expliciete link met federale initiatieven die het gebruik van MRI net willen stimuleren.

De Vlaamse besparing wordt bovendien lineair toegepast, zonder differentiatie op basis van gebruiksintensiteit, type ziekenhuis of technologische staat van de apparatuur. Concreet daalt het jaarlijkse forfait voor een MRI-toestel tot afgerond 100.000 euro per toestel. Voor PET-toestellen bedraagt het forfait ongeveer 176.000 euro, voor universitaire PET-toestellen in het kader van translationeel onderzoek circa 88.000 euro, en voor radiotherapie-apparatuur ruim 77.000 euro per jaar.

Deze forfaits dienen zowel voor investerings- als exploitatiekosten en worden jaarlijks toegekend zolang het toestel of de betrokken dienst erkend is. In de toelichting wordt expliciet vermeld dat de Vlaamse Regering deze bedragen op elk moment kan aanpassen, wat de voorspelbaarheid voor ziekenhuizen verder onder druk zet.

Federaal versus Vlaams

De maatregel werd voorbereid door Caroline Gennez (Vooruit), terwijl op federaal niveau haar partijgenoot Vandenbroucke inzet op minder CT-gebruik en meer MRI. De Vlaamse besluitvorming wordt op geen enkele manier afgestemd op de federale beleidskeuzes. Het resultaat is een spanningsveld tussen federale ambities en Vlaamse budgettaire beslissingen, waarbij ziekenhuizen worden geconfronteerd met een stijgende vraag naar MRI-onderzoeken en tegelijk met krappere middelen om die capaciteit te onderhouden en te vernieuwen.

Radiologe Astrid Van Hoyweghen (AZ Turnhout) wijst erop dat de Vlaamse besparing samenvalt met andere beleidskeuzes die de financiële speelruimte van ziekenhuizen verder beperken. Zo zijn de mogelijkheden om verliezen op investerings- en exploitatiebudgetten te compenseren de voorbije jaren sterk ingeperkt. “De mogelijkheid om deze verliezen te compenseren, bijvoorbeeld via ereloonsupplementen die grotendeels terugvloeien naar het ziekenhuis, is federaal net strikt aan banden gelegd.” 

“Gas geven en remmen tegelijk”

Dat maakt de tegenstelling tussen federale en Vlaamse beleidskeuzes volgens haar des te scherper. Waar federaal wordt ingezet op minder CT-gebruik en meer MRI, worden op Vlaams niveau net de middelen voor MRI-infrastructuur afgebouwd. “Dat noemen ze dus gas geven en remmen tegelijkertijd.” Beslissingen met verstrekkende gevolgen voor de zorgpraktijk worden volgens haar genomen zonder structurele betrokkenheid van het veld. “De arts noch de patiënt heeft inspraak, laat staan een vrije keuze.”

Op langere termijn vreest dr. Van Hoyweghen dat deze combinatie van beslissingen de kwaliteit van zorg onder druk zet. Wanneer financiële marges blijven krimpen, wordt het steeds moeilijker om te blijven investeren in moderne, performante apparatuur. “Wanneer al het vet is weggesneden, blijft de patiënt achter in een troosteloos landschap, waar de radiologische zorg niet langer tot de top van Europa behoort.”

> Klik hier voor de nota van de Vlaamse regering

Lees ook:  https://www.despecialist.eu/nl/nieuws/beroepsnieuws/huisartsen-mogen-vanaf-2026-geen-ct-scan-van-de-lage-rug-meer-aanvragen.html