Sinds kort werkt de dienst Radiotherapie van AZ Sint-Lucas met een nieuw soort maskers bij de bestraling van patiënten met hoofd of hals tumoren. De open face masks laten de ogen en de neus van de patiënt vrij en bieden zo meer comfort. Het ziekenhuis combineert het gebruik van deze maskers met een technologie om het gezicht of de hals van de patiënt beter te positioneren voor de radiotherapie. 

De nieuwe techniek wordt toegepast bij patiënten waarvan de hersenen of de hals moeten worden bestraald. Het is belangrijk dat zij perfect geherpositioneerd worden op basis van de informatie van de CT-scan die vooraf wordt genomen. Het bedrijf Vision RT ontwikkelde een technologie die Surface Guided Radiotherapy (SGRT) mogelijk maakt. Daarbij wordt het gezicht van de patiënt als referentiepunt gebruikt voor de positionering vlak voor de bestraling.

Door de  combinatie met de open masks kan de positionering veel correcter gebeuren.

De dienst Radiotherapie ging daarbij niet over één nacht ijs. Een vierledige studie ging de invoering van de techniek vooraf. 

De stabiliteit van de maskers werd onderzocht en vergeleken met de nauwkeurigheid van de positionering met de klassieke, gesloten maskers. Daaruit bleek dat de nieuwe maskers nog nauwkeuriger fixeren.

De patiënten werden bevraagd over hun ervaring. Hoe zit het met de druk op het gezicht? Hoe wordt het masker beleefd tijdens de behandeling? …  Conclusie was dat de open maskers als aangenamer werden ervaren.

Ook de collega’s die met de maskers moeten werken, gaven een positief oordeel over het gebruiksgemak. 

Ten slotte werd de combinatie met de SGRT-technologie onderzocht, die met behulp van roodlicht-camera’s de exacte positie van de patiënt vergelijkt met de referentie-CT en die al twee jaar in het ziekenhuis wordt gebruikt.  Dankzij het open design van de maskers kan deze software het reliëf van het gezicht nauwkeurig detecteren. Bij gesloten maskers was dat niet mogelijk door reflectie. "Daarom moesten we manueel lijnen tekenen en waren extra controlefoto’s nodig. Die stap valt nu volledig weg: de patiënt hoeft dus geen extra simulatie-CT, waardoor hij ook één keer minder naar het ziekenhuis moet komen", heet het.

Investering in patiëntenbeleving

Hoewel de nieuwe maskers duurder zijn, besloot AZ Sint-Lucas op basis van de studieresultaten om onmiddellijk over te schakelen. De winst in efficiëntie en patiëntbeleving weegt ruimschoots op tegen de meerkost. De maskers worden bovendien in België geproduceerd.

Elke patiënt krijgt een individueel bestralingsmasker. Het thermoplastisch materiaal wordt in warm water flexibel gemaakt en dan nauwkeurig rond het gezicht gevormd. "Voorheen moesten we soms – bij claustrofobische patiënten - zelf openingen knippen voor neus of ogen, ook dat dat is nu overbodig."

De innovatieve werkwijze werd in november jl. voorgesteld op de SGRT Annual European Meeting in Londen. Internationale experts deelden daar ervaringen over SGRT.